Periyodik Kontrol Hizmeti ve Periyodik Muayene
Hizmet Detayları
İşyerinizde vinç, forklift, platform, kompresör, hava tankı, kazan, elektrik tesisatı, topraklama sistemi, yangın tesisatı veya periyodik kontrole tabi başka iş ekipmanları bulunuyorsa; kontrol kapsamının doğru belirlenmesi, işlemlerin yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi ve sonuçların mevzuata uygun şekilde raporlanması gerekir.
Yöntem Akademi periyodik kontrol hizmeti; işyerindeki ekipmanların belirlenmesi, kontrol kapsamının oluşturulması, ekipman grubuna uygun yetkili kişi planlaması, gerekli İSG-KATİP işlemleri, saha kontrolleri, teknik testler ve raporlamayı kapsayan bütünlüklü bir süreç olarak yürütülür.
Kontrol planı standart bir ekipman listesine göre değil, işletmenizde fiilen kullanılan makine, tesisat ve iş ekipmanlarına göre hazırlanır. Böylece hangi ekipmanın kontrole tabi olduğu, hangi teknik branşın görevlendirileceği ve sahada hangi testlerin uygulanacağı kontrol tarihinden önce netleştirilir.
Ekipman listenizi paylaşın; kontrol kapsamınızı ve hizmet planınızı birlikte oluşturalım.
Periyodik kontrol hizmeti için teklif alın.
Periyodik kontrol yalnızca ekipmanın gözle incelenmesi veya standart bir formun doldurulması değildir. İş ekipmanının güvenli kullanıma uygun olup olmadığı; ekipman türüne göre muayene, test, ölçüm ve teknik değerlendirmelerle belirlenir.
Yöntem Akademi tarafından planlanan hizmet sürecinde;
İşyerindeki kontrol kapsamı ekipman envanteri üzerinden belirlenir.
Ekipmanlar ilgili kontrol gruplarına ayrılır.
Her ekipman grubu için uygun yetkili kişi planlanır.
Zorunlu kontrollerde İSG-KATİP sözleşme süreci hazırlanır.
Saha kontrolleri ve ekipmana özgü teknik testler gerçekleştirilir.
Tespit edilen uygunsuzluklar kayıt altına alınır.
Kontrol sonuçları ekipman bazında raporlanır.
Bir sonraki kontrol tarihi takip edilebilir biçimde belirtilir.
Bu yapı özellikle çok sayıda ekipmanın bulunduğu üretim tesisi, fabrika, depo, lojistik merkezi, atölye, şantiye, otel, hastane, AVM ve benzeri işletmelerde kontrol sürecinin eksiksiz yönetilmesini sağlar.
Periyodik kontrol kapsamı işletmeden işletmeye değişir. Doğru başlangıç noktası, sahada kullanılan ekipmanların envanteridir.
Başlıca kontrol grupları şunlardır:
| Ekipman grubu | Yaygın ekipmanlar | Kontrolde değerlendirilen başlıca unsurlar |
|---|---|---|
| Basınçlı kap ve tesisatlar | Hava tankı, hidrofor, genleşme tankı, buhar ve sıcak su kazanları, otoklav | Gövde, bağlantılar, basınç elemanları, emniyet tertibatı, sızdırmazlık ve dayanım |
| Kaldırma ve iletme ekipmanları | Vinç, caraskal, forklift, transpalet, istif makinesi, yük ve personel platformları | Taşıyıcı sistem, zincir, halat, kanca, fren, kumanda, emniyet sistemi ve kapasite |
| Elektrik tesisatları | Ana ve tali panolar, dağıtım sistemleri, elektrik tesisatı | Koruma sistemleri, bağlantılar, yalıtım, süreklilik ve proje uygunluğu |
| Topraklama ve yıldırımdan korunma | Koruma topraklaması, işletme topraklaması, makine topraklaması, yıldırımdan korunma sistemleri | Bağlantılar, iletken sürekliliği, ölçüm değerleri ve tesisat bütünlüğü |
| Yangın tesisatları | Yangın dolabı, hidrant, sprinkler, yangın pompaları ve mekanik yangın tesisatı | Basınç, debi, pompa, vana, bağlantılar ve proje uygunluğu |
| Havalandırma ve klima tesisatları | Genel havalandırma, lokal emiş, aspirasyon ve klima sistemleri | Fan, kanal, bağlantılar, çalışma fonksiyonu ve proje uygunluğu |
| Tezgâhlar | Pres, torna, freze ve mevzuat kapsamındaki diğer tezgâhlar | Koruyucular, kumanda sistemleri, hareketli parçalar ve güvenlik tertibatları |
| Endüstriyel raf ve kapılar | Palet rafları, yüksek raf sistemleri ve endüstriyel kapılar | Sabitleme, deformasyon, bağlantılar, taşıma kapasitesi ve mekanik güvenlik |
| İş makineleri | Yönetmelik kapsamındaki iş makineleri | Fren, kumanda, hareketli sistemler, koruyucular ve fonksiyon |
Zorunlu periyodik kontrol kapsamı belirlenirken güncel İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği EK-III tabloları esas alınır. 23 Aralık 2025 tarihli değişiklikle yalnızca EK-III tablolarında bulunan ekipman veya ekipman gruplarının zorunlu periyodik kontrol kapsamında olduğu hükmü açıklaştırılmıştır.
İşletmenizde hangi ekipmanların kontrol edilmesi gerektiğinden emin değilseniz mevcut ekipman listenizi paylaşmanız yeterlidir. Liste üzerinden kapsam değerlendirmesi yapılarak teklif hazırlanabilir.
Kontrol kapsamınızı belirlemek için ekipman listenizi gönderin.
Hizmetin doğru planlanması, saha kontrolünden önce başlar.
Kontrol edilmesi planlanan ekipmanların türü, adedi, marka-model bilgileri, kapasitesi, bulunduğu lokasyon ve mümkünse önceki kontrol tarihleri değerlendirilir.
Bir işletmede aynı türden birden fazla ekipman bulunuyorsa her ekipman ayrı kimlikle takip edilir.
Ekipmanların hangi kontrol grubuna girdiği, uygulanacak işlemler ve ihtiyaç duyulan teknik branş belirlenir. Böylece teklif yalnızca toplam ekipman adedine göre değil, yapılacak gerçek kontrol kapsamına göre oluşturulur.
Her ekipman, mevzuatın ilgili ekipman grubu için yetkilendirdiği teknik meslek mensubuna yönlendirilir.
EK-III kapsamında zorunlu periyodik kontrol yapılacak ekipmanlarda işveren ile kontrolü gerçekleştirecek yetkili kişi arasında hizmetten en geç bir gün önce İSG-KATİP üzerinden sözleşme düzenlenmesi ve karşılıklı onaylanması gerekir.
Ekipmanın türüne göre;
Görsel muayene,
Fonksiyon testi,
Yük testi,
Basınç testi,
Sızdırmazlık kontrolü,
Elektriksel ölçüm,
Topraklama ölçümü,
Emniyet sistemlerinin kontrolü gibi teknik işlemler uygulanır.
Test yöntemi her ekipmanda aynı değildir. Uygulanacak yöntem ilgili ekipmanın mevzuat kapsamına, teknik yapısına ve Bakanlık tarafından yayımlanan ekipmana özgü kontrol kriterlerine göre belirlenir.
Kontrol tamamlandığında ekipmanın kimliğini, uygulanan yöntemi, ölçüm ve test sonuçlarını, tespitleri ve yetkili kişinin teknik kanaatini içeren periyodik kontrol raporu hazırlanır.
Bu sayede işletme hangi ekipmanın kontrol edildiğini, hangi uygunsuzlukların bulunduğunu ve bir sonraki kontrol tarihini ekipman bazında takip edebilir.
Periyodik kontrolleri her teknik personel veya her iş güvenliği uzmanı gerçekleştiremez.
Kontrolü yapacak kişinin, ilgili ekipman grubu için İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde belirtilen meslek grubunda ve gerekli yetkiye sahip olması gerekir.
Örneğin basınçlı kaplar ile kaldırma ve iletme ekipmanlarında ağırlıklı olarak makine ve ilgili teknik branşlar; elektrik tesisatı, topraklama ve yıldırımdan korunma sistemlerinde ise elektrik alanındaki yetkili meslek mensupları görev alır. Ekipman grubuna göre yetkili mühendis, teknik öğretmen, tekniker veya yüksek tekniker tanımları değişebilir.
Bu nedenle hizmet alırken yalnızca hizmeti veren kuruluşun adı değil, kontrolü fiilen gerçekleştirecek kişinin o ekipman grubundaki yetkisi de dikkate alınmalıdır.
İş güvenliği uzmanlığı belgesi tek başına iş ekipmanlarının periyodik kontrolünü yapma yetkisi vermez. İş güvenliği uzmanı, işyerindeki uygunsuzlukların ve düzeltici faaliyetlerin takibinde görev alabilir; teknik periyodik kontrol ise ilgili ekipman için yetkili kişi tarafından gerçekleştirilir.
İşletmenizin genel İSG süreçlerinin düzenli saha takibi için iş güvenliği uzmanlığı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
Periyodik kontrol raporu, kontrol edilen iş ekipmanının mevcut teknik durumunu ve gerçekleştirilen testlerin sonucunu kayıt altına alan belgedir.
Rapor ekipman bazında hazırlanır ve başta;
İşyerine ilişkin bilgiler,
İSG-KATİP sözleşme bilgileri,
Kontrol başlangıç ve bitiş zamanı,
Ekipmanın marka, model, seri numarası ve teknik özellikleri,
Uygulanan kontrol yöntemi,
Test ve ölçüm sonuçları,
Tespit ve değerlendirmeler,
Sonuç ve kanaat,
Bir sonraki kontrol tarihi,
Kontrolü yapan yetkili kişiye ilişkin bilgiler yer alır.
23 Aralık 2025 tarihli düzenlemede raporda bulunması gereken bilgiler ayrıntılı biçimde yeniden tanımlanmış; ayrıca yetkili kişinin imzasını taşımayan raporların geçersiz olduğu açıkça belirtilmiştir.
Bu nedenle periyodik kontrol hizmetinin çıktısı yalnızca “uygundur/uygun değildir” şeklinde bir belge değildir. Raporun kontrol edilen ekipmanla ilişkilendirilebilir, teknik olarak izlenebilir ve mevzuatta öngörülen bilgileri taşıyan bir kayıt olması gerekir.
Bütün iş ekipmanları için geçerli tek bir periyodik kontrol süresi yoktur.
Birçok ekipman için bir yıllık kontrol dönemi uygulanmasına rağmen ekipmanın türüne ve ilgili EK-III hükümlerine göre farklı kontrol dönemleri bulunabilir. Bu nedenle “periyodik kontrol raporu her durumda bir yıl geçerlidir” şeklinde genel bir ifade doğru değildir.
Raporda, normal şartlarda yapılması gereken bir sonraki periyodik kontrol başlangıç tarihi belirtilir.
Kontrol takvimi hazırlanırken ekipmanın;
Mevzuattaki kontrol dönemi,
İlgili teknik kriterleri,
Kullanım ve çalışma koşulları,
Güvenliğini etkileyen değişiklikler dikkate alınır.
İşletmenizde çok sayıda ekipman varsa kontrol tarihlerinin tek tek takip edilmesi yerine yıllık ekipman envanteri üzerinden kontrol takvimi oluşturulması, süresi geçen ekipman riskini azaltır.
Hayır. “Periyodik muayene” ifadesi nedeniyle iki uygulama zaman zaman karıştırılsa da kapsamları tamamen farklıdır.
| İş ekipmanı periyodik kontrolü | Çalışan periyodik sağlık muayenesi |
|---|---|
| Makine, tesisat ve iş ekipmanını değerlendirir | Çalışanın sağlık durumunu değerlendirir |
| Teknik güvenlik sürecidir | Sağlık gözetimi sürecidir |
| Yetkili teknik kişiler tarafından gerçekleştirilir | İşyeri hekimi tarafından yürütülür |
| Teknik kontrol raporu oluşturulur | Sağlık gözetimi kayıtları oluşturulur |
| Ekipmanın güvenli kullanımı değerlendirilir | Çalışanın yaptığı işe sağlık yönünden uygunluğu değerlendirilir |
Çalışanların işe giriş ve periyodik sağlık muayeneleri için işyeri hekimliği hizmeti, gerekli tetkiklerin işyerinde gerçekleştirilmesi için ise mobil sağlık hizmeti alınabilir.
Bir çalışanın sağlık muayenesinin yapılmış olması kullandığı ekipmanın teknik kontrolü yerine geçmez; ekipmanın periyodik kontrol raporu da çalışanın sağlık gözetimi yükümlülüğünü karşılamaz.
Kontrol sırasında ekipmanın güvenli kullanımını etkileyen teknik eksiklikler raporda kayıt altına alınır.
Bakanlık tarafından ilgili ekipmana özgü yayımlanan periyodik kontrol raporu ve kriterlerinde kusur sınıflandırması öngörülmüşse tespitler hafif kusur veya ağır kusur olarak derecelendirilir.
Hafif kusurların bir sonraki periyodik kontrol başlangıç tarihine kadar giderilmesi gerekir. O tarihe kadar düzeltilmeyen hafif kusurlar ağır kusur olarak değerlendirilir.
Ağır kusur tespit edilen ekipman, kusur giderilmeden çalıştırılamaz.
Bakanlığın ilgili ekipman için yayımladığı kontrol kriterinde hafif-ağır kusur ayrımı bulunmuyorsa bu sınıflandırma uygulanmaz.
Teknik kontrolde ortaya çıkan uygunsuzlukların işletmenin genel risklerine etkisi bulunuyorsa konu risk analizi kapsamında da değerlendirilmelidir.
Hayır. Bakım ve periyodik kontrol farklı amaçlara sahip iki ayrı işlemdir.
| Bakım | Periyodik kontrol |
|---|---|
| Ekipmanın çalışır durumda tutulmasına yöneliktir | Ekipmanın güvenli kullanıma uygunluğunu değerlendirir |
| Yağlama, ayar, parça değişimi ve onarım içerebilir | Muayene, deney, test, ölçüm ve teknik değerlendirme içerir |
| Bakım veya servis personeli tarafından yürütülebilir | İlgili ekipman grubunda yetkili kişi tarafından gerçekleştirilir |
| İşletmenin bakım programına göre uygulanır | Mevzuattaki kontrol kriterleri ve dönemleri esas alınır |
Bakımı yeni yapılmış bir forklift, vinç veya basınçlı kabın periyodik kontrolünün yapılmış olduğu kabul edilmez. Aynı şekilde geçerli periyodik kontrol raporu bulunması da üreticinin veya işletmenin bakım programını ortadan kaldırmaz.
Periyodik kontrol yaptırılmaması açısından bütün işletmeler için geçerli tek bir sabit idari para cezası bulunmaz.
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 30'uncu maddesine dayanılarak çıkarılmış yönetmelikler arasındadır. Bu yönetmelik hükümlerine aykırılık için 2026 yılı idari para cezaları 6331 sayılı Kanunun 26/1-n maddesi kapsamında çalışan sayısı ve işyerinin tehlike sınıfına göre farklılaşmaktadır.
2026 yılı için Bakanlığın yayımladığı tabloda söz konusu ihlal için uygulanabilecek tutarlar şöyledir:
| Çalışan sayısı | Az tehlikeli | Tehlikeli | Çok tehlikeli |
|---|---|---|---|
| 10'dan az | 22.194 TL | 27.742 TL | 33.291 TL |
| 10–49 | 22.194 TL | 33.291 TL | 44.388 TL |
| 50 ve üzeri | 33.291 TL | 44.388 TL | 66.582 TL |
Bakanlık tablosunda yaptırım, uyulmayan her hüküm için tespit tarihinden itibaren aylık olarak belirtilmiştir.
Bu nedenle yalnızca “periyodik kontrol yaptırmamanın cezası 22.194 TL'dir” şeklinde tek tutar vermek doğru değildir. Uygulanacak idari yaptırım tespit edilen aykırılık, çalışan sayısı, tehlike sınıfı ve ihlalin devamına göre değişir.
Periyodik kontrolün amacı yalnızca idari para cezasından kaçınmak değildir. Kontrolü yapılmamış veya güvenli olmadığı halde kullanılan ekipman; yük düşmesi, devrilme, patlama, elektrik çarpması, yangın ve benzeri ciddi iş kazalarının kaynağı olabilir.
Periyodik kontrollerin kaza önleme sürecindeki etkisini daha ayrıntılı incelemek için Periyodik Kontrollerin İş Kazalarını Önlemedeki Rolü başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.
Doğru kapsam ve fiyat teklifi hazırlayabilmemiz için kontrol öncesinde temel ekipman bilgilerini almamız gerekir.
Teklif için mümkünse şu bilgileri paylaşın:
İşyerinin açık adresi,
Kontrol edilecek ekipman türleri,
Her ekipman grubundaki adet,
Marka ve model bilgileri,
Kapasite bilgileri,
Önceki kontrol tarihleri,
Birden fazla hizmet lokasyonu bulunup bulunmadığı,
Vardiya ve çalışma düzeni,
Kontrol sırasında ekipmanın durdurulup durdurulamayacağı,
Yük testi gereken ekipmanlarda test yükünün bulunup bulunmadığı,
Elektrik, yangın ve havalandırma tesisatlarına ait projelerin mevcut olup olmadığı.
Özellikle elektrik, topraklama, yıldırımdan korunma, yangın mekanik tesisatı, yangın algılama ve uyarı sistemi ile havalandırma ve klima tesisatlarında güncel Yönetmelik kapsamında proje şartları bulunmaktadır.
Ekipman listeniz hazır değilse marka-model düzeyinde eksiksiz bir tablo hazırlamadan da bizimle iletişime geçebilirsiniz. İlk aşamada ekipman türü ve yaklaşık adet üzerinden kapsamın hangi bilgilerle netleştirileceği belirlenebilir.
Periyodik kontrol hizmetinde asıl ihtiyaç, kontrol günü sahaya bir teknik personel göndermekten ibaret değildir. Doğru ekipmanın doğru kapsamda, doğru yetkili kişi tarafından kontrol edilmesi ve sonucun izlenebilir bir rapora dönüşmesi gerekir.
Kontrol programı işletmenin gerçek ekipman envanterine göre oluşturulur. Böylece sahada bulunan ekipmanların kapsam dışında kalması veya ihtiyaç dışı kontrol kalemleri oluşturulması önlenir.
Basınçlı kap, kaldırma ekipmanı, elektrik tesisatı ve diğer gruplar aynı teknik yetki kapsamında değerlendirilmez. Ekipmanlar ilgili branştaki yetkili kişilere göre planlanır.
Zorunlu periyodik kontroller için gerekli sözleşme işlemleri saha gününe bırakılmadan planlanır.
Kontrol sonuçları genel ifadelerle değil; ekipmanın kimliği, uygulanan yöntem, sonuçlar ve tespitlerle ilişkilendirilerek raporlanır.
Periyodik kontrol sırasında ortaya çıkan bir risk yalnızca teknik raporda kalmamalıdır. Gerektiğinde tespitler iş güvenliği uzmanlığı, risk analizi, işyeri ortam ölçümleri ve acil durum planlaması süreçleriyle birlikte ele alınabilir.
Bu yapı, işletmenin farklı iş sağlığı ve güvenliği ihtiyaçlarını birbirinden kopuk raporlar yerine aynı risk yönetimi sistemi içinde değerlendirmesine yardımcı olur.
Periyodik kontrol tarihini bekleyip son gün ekipman sayısı çıkarmak yerine, işyerinizdeki ekipmanları önceden belirleyerek kontrol programınızı planlayabilirsiniz.
Yöntem Akademi'ye ekipman listenizi gönderin. İşletmeniz için;
Kontrole tabi ekipman kapsamı,
Gerekli teknik branşlar,
İSG-KATİP planlaması,
Saha kontrol programı,
Hizmet kapsamı ve fiyat teklifi ekipman yapınıza göre oluşturulsun.
İşletmenizde vinç, forklift, platform, kazan, kompresör, basınçlı kap, elektrik veya topraklama tesisatı, yangın sistemi, havalandırma sistemi, tezgâh, endüstriyel raf ya da diğer iş ekipmanları bulunuyorsa kontrol kapsamını birlikte belirleyelim.
Periyodik kontrol hizmeti için teklif isteyin.
© 2023 Yöntem Akademi. Tüm Hakları Saklıdır. İzinsiz materyal kullanılamaz, kullanıldığı taktirde yasal işlem başlatılır.
